Afsluitende tekst Migration is normal.
Van Laura van Dolron.

Ik wil het over liefde hebben ook vandaag...
Liefde het meest directe antwoord op de meest complexe vraag.

In het burgerlijk wetboek is er maar een artikel over, artikel 81.
Wat ik weinig vind...
En dan gaat het ook nog over de romantische liefde...
Niet de meest verheffende doorgaans.
Hier komt ‘ie:

Echtgenoten zijn elkaar hulp getrouwheid en bijstand verschuldigd...
Ze zijn verplicht elkaar het nodige te verschaffen....

Mooi artikel...
Maar misschien een idee om het woord echtgenoten te vervangen voor alle mensen op deze planeet.
Dan hebben de kinderen in Gaza er ook wat aan.
Ik heb het lang niet over Gaza gehad.
Het had geen zin, dacht ik.
De tranen in mijn keel blokkeerde mij.
Maar vandaag bij jullie durf ik ze te erkennen.
En daarom stromen mijn woorden weer vrij.

Wat heeft het voor zin er verandert niets, dat dacht ik lang.
Ik was onderhevig aan een zeer korte aandachtsspanne en door het egoactivisme dat rondwaart ben ik bang.

Maar “Hoop is niet streven naar een goede afloop maar doen wat je doet omdat het goed is”.
Niet omdat het “goed voelt”.
Want het doet pijn vaak.
Betrokken zijn...
En die pijn die dragen we samen vandaag.
Want die pijn is LIEFDE, het meest directe antwoord op de meest complexe vraag.

Liefde, niet soft en niet prettig en niet aangenaam.
Dat is ze pas als we in de hemel zijn.
Nu in deze ook gruwelijke en onaffe wereld komt ze vaak als pijn.
Maar haar WEL voelen die pijn.
En blijven zeggen wat moeilijk is, soms.
“Free Palestine”.
Niet haar weg stoppen want dan komen we in de hel terecht...
Zeg het “Free Palestine, Free Libanon en Free America.”
Ook als je het voor je gevoel al heel vaak hebt gezegd.

Er stond een man met een kaars voor Vietnam voor het Witte Huis.
“Waarom sta je hier?” vroeg iemand.
“Het verandert toch niks”.

Als ik hier niet sta verander ik... zei de man.

“Wat is thuis?” was een van de vragen op dit festival vandaag.
Misschien is je geweten het antwoord op die vraag...
Je toevlucht zoeken in je moraliteit…
Er is een wooncrisis ja, maar in je mens-zijn wonen kan altijd.

Die man met die kaars.
Als ik hier niet sta verander ik, zei hij.
En met die woorden veranderde hij mij.
Misschien verander ik nu de luisteraar en dat ben JIJ.
Is jouw spanningsboog ook soms zo kort wil jij ook soms ook NU resultaat?
En denk dan aan die man met kaars bij het Witte Huis.
Die daar omdat wij aan het denken weer even staat.

Blij praten blijf zoeken naar momenten dat je iets kan doen.
Durf je woede te erkennen.
Durf je pijn te zien.
Want je PIJN is je liefde en al lijkt ze de ziekte zij is juist het medicijn misschien.

Zoals Ece Temelkuran zei in het eerste gesprek van de dag.
Wat mij sprakeloos achterliet.
Omdat woorden tekort schieten als je schoonheid, gratie en moed in levende lijve ziet.

En ik ben blij dat ik niet direct na haar op moest want dan had u mij hier huilend en stamelend gezien.
En natuurlijk waardevol en goed geweest misschien.

Maar Ece zei “we are afraid of facing up to reality, but reality is the remedy”.
Maar dan mooier, natuurlijk.
Ik denk aan alles waar ik bang voor ben.
Dood, ouder worden, dat alles voorbij gaat dat ik niet ben wat ik denk dat ik moet zijn.
Wat als er troost schuilt niet in het vluchten voor maar het benaderen van de angst en de pijn?
En ik zeg het weer “Free Congo, Free Libanon, Free Palestine”.
En blijf spreken want anders val je stil.
Dan beperk je jezelf in liefde, terwijl liefde bewegen, migreren WIL.

De titel van dit festival is “Migration is Normal”.
Maar “Migration is not normal”.
Helaas in een wereld waarin mensen elkaar een plaats ontzeggen op die wereld.
Een plaats om te bestaan, te zijn, te zoeken, te voelen, te ademen, te leven.
Liefde te ontvangen en te geven.
Ieder die geboren wordt IS een plek op deze wereld.
En verdiend daarom een plek op deze wereld, om te kunnen bestaan.
Of verdienen, daarin zit dienen.
Maar dat hoeft dus niet.
De wereld zou jou moeten ZIEN vanaf het eerste moment dat jij de wereld ZIET.
Je bent een plek op de wereld dus  een plek op de wereld is van jou.
Dan wordt migratie normaal, als ieder een plek heeft.
Als de aarde zelf in al haar gulheid ons allen de ruimte geeft.

Dan is de liefde pas zacht en warm als we in de hemel zijn.
Tot die tijd in deze onaffe wereld doet liefde ons vaak pijn.

Ze hebben onderzoek gedaan.
Kinderen die veilig gehecht zijn, gaan als hun moeder er is, lekker een andere kant op om te spelen.
Zonder de moeder in het oog te houden.
Als het kind weet dat het een thuis heeft bij de moeder dan trekt het de wereld in zonder omkijken omdat het weet dat de moeder er zal zijn...
Dan loopt het kind onbevangen de wereld in, zonder omkijken, zonder angst om te verliezen, zonder heimwee, zonder pijn.

Migratie wordt ECHT normaal als een thuis normaal is voor iedereen.
Jij bent geboren en dus je krijgt een plek.
Dat is normaal, weet dat, als je dat ook gelooft, je BENT niet gek.
Jij hebt gelijk, en je bent hier omring je met mensen die je dat kunnen zeggen.
En laaf je even aan elkaar in plaats van je standpunten weer vruchteloos aan iemand die niet luistert uit te leggen.

Migratie is normaal de dag dat ieder mag bewegen 
Zonder omkijken omdat je weet dat die plek er zal zijn.
Dan wordt liefde zacht en licht, tot die tijd doet ze pijn.

Wij zijn een plek op de wereld.
Wij zijn een thuis voor anderen allemaal, als we een thuis krijgen.
Bij onze geboorte direct, waar we zijn, omdat we er zijn.
Dan zal de liefde stromen, tot die tijd doet ze pijn.

James Baldwin zegt: “I have to be hopeful because I am alive” .
En zo is het, we hebben niet de luxe om te wanhopen.
En we verliezen alles als we zwijgen, en onze woede om onrecht te gaan ontlopen.

Migratie is normaal.
En mijn hart is thuisloos vaak, maar ik vond hier vandaag een thuis.
Ik voelde me vandaag welkom bij jullie in dit grote theaterhuis.
Waar jullie luisterden zonder iets terug te MOETEN zeggen.
Laaf je aan elkaar hier, aan je luisteren, je hoeft hier niets uit te leggen.
Doe kracht op vandaag, voor de wereld buiten.
Kracht die nodig is om niemand uit te sluiten.

Ik werd welkom geheten door Beau, zij gaf mij een thuis met haar lijf door mij te omsluiten met haar armen.
Migratie is normaal, in een wereld waarin we onze armen uitstrekken naar elkaar.
Ik kwam thuis bij haar, ik zei “migratie is normaal, ja, maar ook weer niet”.
We hebben een gesprek over migratie en de manier waarop het nu moet.
En ik kom thuis in het gesprek, zij krijgt tranen in haar ogen omdat het onderwerp haar zo veel doet.

Migratie is niet normaal als mensen opgejaagd worden als dieren.
Migratie is niet normaal als opgejaagd en dieren vanzelfsprekend in een zin zitten.
Migratie is niet normaal als mensen het recht op een plek die er is zonder omkijken wordt ontzegd.
Vluchten is normaal in deze wereld.
En moeten vluchten is normaal in deze wereld.
En om die mensen die vluchten als een last te ervaren.
En dat dat normaal is doet me PIJN.
En we moeten die PIJN voelen omdat we WOEDEND moeten durven blijven zijn.

Mensen moeten vluchten en wij ervaren dat als last?
Op welke plek ben je dan?
Als je niet ziet dat zij die hun hand uitstrekken, kansen zijn voor jou om mens te worden.
Waar ben je dan als je de mensen die zichzelf en hun kinderen proberen te redden van geweld als geweld ervaart.
Wat een zieke omkering, wie ben je dan?
En hoe kan ik nog praten met iemand die ik niet kan begrijpen.

Als jij mensen die een thuis zoeken niets kan geven.
Dan HEB je geen thuis. En ook geen leven.
Dan zwerf je voor eeuwig, dan dwaal je.
In je “gated community”, in je veilige huis.
Als je niet welkom kan zeggen, dan heb je geen thuis.

Aan het begin van de dag stond er WELKOM op het scherm.
En ik denk aan de Palestijnen, die mij overal welkom heetten toen ik ze jaren geleden in hun toen al barre omstandigheden bezocht.
En dat het me raakte dat mensen die zelf niet welkom waren anderen zo warm welkom heetten.
En ik dacht “wow wat een geweldige manier om je een plek eigen te maken, er komt geen wapen aan te pas”.
Als je ergens welkom zegt dan is de plek van jou.
Deze kun je onthouden als je je ergens niet welkom voelt.
Als je een functioneringsgesprek hebt op je werk hebt.
Of als je bij je schoonouders bent tijdens een kerstdiner sta je op en zeg “Ik wil beginnen met iedereen hier welkom heten”.
Gaat helpen.

Ece die mij sprakeloos achter liet.
Omdat woorden tekortschieten als je wijsheid in levende lijve ziet.
Ze vertelde jarenlang dat fascisme eraan kwam, tot ze instortte.
Ze kon niet meer, het verhaal haalde haar in.
Het gooide haar op de grond.

Ik denk aan toen ik op de grond lag.
In een station ik had mijn kinderen afgegeven aan hun nieuwe moeder, of aan de vrouw die hun vader koos.
Ik was tien dagen met ze geweest, had mezelf toegestaan om 100 procent hun moeder te zijn.
Meer dan ik normaal doe, en nu werd die liefde plots pijn.

Ik lag op de grond, huilend, door mijn benen gezakt.
In die tien dagen was er ontspanning gekomen...
En de pijn die ik altijd draag op een plek waar ik haar niet voel was met mijn moederliefde vrij gekomen.

“Reality is the remedy,” zei Ece, haar zien en ontmoeten.
Je ogen openen naar de realiteit dat is het engste en toch is zij je thuis.
Datgene waar je het hardst voor wegrent, blijkt de pijn in je hart en je hart dat is je huis.
Ik lag daar op het station, en mijn kinderen waren aan de andere kant van de poortjes.
Ik lag daar en huilde.
En er kwam een man, hij bracht een appel.
En er kwam een vrouw, zij bracht een flesje water.
En er kwam een vrouw die mijn thuis werd.
Zij vroeg “ben je ok?” en ik zei “nee, mijn kinderen ze nam ze mee”.
Ze kijkt geschrokken om zich heen, zoals hoort bij deze zin.
Ik zei “ik ben gescheiden, dus dit is normaal”.
Gescheiden, van mijn kinderen.
“Mag ik een knuffel” vroeg ik.
En ik kreeg hem ze zei “je kunt dit”.
En ik kon het, en die knuffel kreeg omdat ik instortte.
Dus wij moeten in de realiteit zijn.
Want dan pas kunnen we elkaar knuffels geven, als we instorten en ruimte maken voor pijn.

En spreek je uit, altijd overal, want wij zijn hier samen.
En ik hoop dat jullie het luisteren de wereld in nemen waarmee jullie hier kwamen.
De kwaliteit van een kunstwerk is afhankelijk van de kwaliteit van de toeschouwer.
En die was hoog, dus als jullie dit mooi vonden is dit jullie eigen schuld.

En wees woedend en blijf dat.
Niet in onverschilligheid gehuld.
Je woede is liefde, dus houd stand, heb geduld.
Wees als de man bij het Witte huis.
Bewoon je geweten, DAT is je thuis.
Spreek je uit hoe en waar je kan, en kijk om je heen.
Weet, wij zijn samen, je bent niet alleen.
En als je vindt de wereld is van ieder, jij hebt gelijk....
En als je niets te delen hebt dan ben je ARM en niet rijk.
Als je geen welkom zegt heb je geen thuis.
En als je je hart niet kent dan heb je geen huis.
En vandaag was het goed, en in de hemel is migratie normaal.
Migratie van liefde, van schoonheid, van taal.
En de liefde die is hier, neem haar mee uit deze zaal.
Weet je gezien, weet je geliefd.
Durf je uit te spreken, en zeg welkom alsjeblieft.

En artikel 81 for all....
We zijn elkaar hulp, getrouwheid en bijstand verschuldigd, altijd, allemaal, overal, iedereen...

Wat is daarop jullie antwoord?
Ja...
Dan verklaar ik jullie nu tot medemens...
Jullie mogen elkaar kussen.
Als er sprake is van consent....

Einde/Nieuw Begin.